Ξέρει να σκέφτεται
Εργασία του μαθητή του Γ2
Αίαντα-Ιωάννη Μίζη
Γερμανικό εγχειρίδιο πολέμου
Μπέρτολτ Μπρεχτ –
(απόσπασμα)
σε μετάφραση Μάριου Πλωρίτη
Αυτοί που βρίσκονται ψηλά λένε:
Πόλεμος και Ειρήνη
Είναι δυο πράγματα ολότελα διαφορετικά.
Όμως η ειρήνη τους κι ο πόλεμός τους
Μοιάζουν όπως ο άνεμος κι η θύελλα.
Ο πόλεμος γεννιέται απ’ την ειρήνη τους
καθώς ο γιος από τη μάνα.
Έχει τα δικά της απαίσια χαρακτηριστικά.
Ο πόλεμός τους σκοτώνει
ό,τι άφησε όρθιο η ειρήνη τους.
Όταν αυτοί που είναι ψηλά
μιλάνε για ειρήνη
ο απλός λαός ξέρει
πως έρχεται ο πόλεμος.
Όταν αυτοί που είναι ψηλά καταριούνται τον πόλεμο
οι διαταγές για επιστράτευση έχουν υπογραφεί
Στον τοίχο, με κιμωλία γραμμένο:
“Θέλουνε πόλεμο”.
Αυτός που το ́χε γράψει έπεσε κιόλας.
Αυτοί που βρίσκονται ψηλά λένε:
Να ο δρόμος για τη δόξα.
Αυτοί που είναι χαμηλά λένε:
Να ο δρόμος για το μνήμα.
Ο πόλεμος που έρχεται δεν είναι ο πρώτος.
Πριν απ’ αυτόν γίνανε κι άλλοι πόλεμοι.
Όταν τελείωσε ο τελευταίος,
υπήρχαν νικητές και νικημένοι.
Στους νικημένους, ο φτωχός λαός
πέθαινε από την πείνα.
Στους νικητές ο φτωχός λαός πέθαινε το ίδιο.
Σαν έρθει η ώρα της πορείας,
πολλοί δεν ξέρουν πως επικεφαλής βαδίζει ο εχθρός τους.
Η φωνή που διαταγές τους δίνει
είναι του εχθρού τους η φωνή.
Κι εκείνος που για τον εχθρό μιλάει
είναι ο ίδιος τους ο εχθρός.
Νύχτα.
Τ’ αντρόγυνα ξαπλώνουν στο κρεβάτι τους.
Οι νέες γυναίκες
θα γεννήσουν ορφανά.
Στρατηγέ, το τανκ σου είναι δυνατό μηχάνημα.
Θερίζει δάση ολόκληρα,
κι εκατοντάδες άνδρες αφανίζει.
Μόνο που έχει ένα ελάττωμα:
Χρειάζεται οδηγό.
Στρατηγέ, το βομβαρδιστικό σου είναι πολυδύναμο.
Πετάει πιο γρήγορα απ’ τον άνεμο,
κι απ’ τον ελέφαντα σηκώνει βάρος πιο πολύ.
Μόνο που έχει ένα ελάττωμα:
Χρειάζεται πιλότο.
Στρατηγέ, ο άνθρωπος είναι χρήσιμος πολύ.
Ξέρει να πετάει,
ξέρει και να σκοτώνει.
Μόνο που έχει ένα ελάττωμα:
Ξέρει να σκέφτεται.
Ανάλυση/Προσέγγιση
Ο Μπρεχτ στο ποίημα «Γερμανικό εγχειρίδιο πολέμου» καλεί καθένα από εμάς να σκεφτεί και να αναλογιστεί τις αρνητικές συνέπειες που έχει ο πόλεμος για τη ζωή μας.
Ειδικότερα στον τελευταίο στίχο του ποιήματός του «Ξέρει να σκέφτεται» εξυμνεί την ιδιότητα του ανθρώπου ως λογικού όντος να σκέφτεται και να αποφασίζει με βάσει την λογική.
Έτσι ο ποιητής ο οποίος διακρίνει τους ανθρώπους σε αυτούς που βρίσκονται ψηλά, δηλαδή σε αυτούς που εξουσιάζουν τους απλούς ανθρώπους και στους απλούς ανθρώπους, οι ζωές των οποίων εξαρτώνται από τις αποφάσεις των ανθρώπων που αποφασίζουν.
Μάλιστα, στηλιτεύει την αδιαλλαξία και τα ψέματα που λένε στον απλό λαό πολλές φορές αυτοί που διοικούν τους λαούς, «όταν αυτοί που είναι ψηλά μιλάνε για ειρήνη ο απλός λαός ξέρει πως έρχεται ο πόλεμος».
Ο Μπρεχτ φαίνεται να θεωρεί τους πολιτικούς και γενικά όσους έχουν θέσεις εξουσίας, υπεύθυνους για τα άσχημα που συμβαίνουν στις κοινωνίες των ανθρώπων και κατά την περίοδο που υπάρχει ειρήνη στον κόσμο, «ο πόλεμος τους σκοτώνει ότι άφησε όρθιο η ειρήνη τους».
Ο Μπρεχτ θεωρεί ότι οι άνθρωποι που έχουν την εξουσία έχουν κάνει υποχείρια τους απλούς λαούς, με τα ψέματά τους και τους οδηγούν σε πόλεμο για να εξυπηρετήσουν δικά τους συμφέροντα.
Ο ποιητής μέσα από το ποίημα του θέλει να αφυπνίσει τους απλούς ανθρώπους ώστε να πάψουν οι εξουσιαστές τους να τους χρησιμοποιούν για να κάνουν πολέμους.
Αυτό είναι το αντιπολεμικό μήνυμα του Μπρεχτ, να πάψουν οι λαοί να πιστεύουν αυτούς που τους ωθούν να πολεμήσουν εναντίον άλλων λαών επειδή στην πραγματικότητα στον πόλεμο δεν υπάρχει νικητής και ηττημένος αλλά δύο λαοί που έχουν βιώσει τον πόλεμο και έχουν υποστεί και οι δύο τις συνέπειες του πολέμου.
Ο αληθινός εχθρός ενός λαού είναι αυτός που δίνει τις διαταγές στους ανθρώπους να πολεμήσουν εναντίον άλλων ανθρώπων επειδή το αποφάσισε ο ίδιος για λόγους που ποτέ δεν θα πει σε όσους θυσιάζουν την ειρήνη για να συμμετέχουν στον πόλεμο.
Άλλωστε αυτό θέλει να τονίσει ο ποιητής ότι πόλεμος δεν θα γίνει εάν ο καθένας μας αντισταθεί και δεν γίνει «οδηγός» και «πιλότος» των στρατευμάτων που έχουν οι εξουσιαστές των λαών οι οποίοι επενδύουν χρήματα σε όπλα με απώτερο στόχο να προστατεύσουν τα συμφέροντα και να επιτύχουν τους κρυφούς σκοπούς τους.
Άρα ο κόσμος σύμφωνα με τον Μπρεχτ πρέπει να καταλάβει όλα αυτά και να αναλογιστεί όλες τις συνέπειες που έχει για τη ζωή του ο πόλεμος και να μη δεχτεί ξανά να συμμετέχει σε κάποιο πόλεμο ώστε να μην χαθούν άλλες ανθρώπινες ζωές στα πεδία των μαχών και να μην χάσουν άλλα παιδιά τους γονείς τους εξαιτίας του πολέμου.
Ο Μπρεχτ προσπαθεί να παρουσιάσει τις αρνητικές συνέπειες του πολέμου για τον απλό άνθρωπο και ταυτόχρονα να αναδείξει ότι ο πραγματικός λόγος που οδηγούνται οι λαοί σε πόλεμο είναι οι προσωπικές επιδιώξεις των ανθρώπων που τους διοικούν.
Γιατί το επέλεξα
Το ποίημα αυτό το διάλεξα γιατί ο Μπρεχτ με απλό λόγο και με την χρήση μεταφορών προσπαθεί να αφυπνίσει τους ανθρώπους όσο αφορά τα βαθύτερα αίτια των πολέμων.
Για εκείνον είναι ξεκάθαρο ότι ο πόλεμος για τους απλούς ανθρώπους έχει μόνο αρνητικές συνέπειες.
Ο Μπρεχτ θεωρεί ότι μόνοι κερδισμένοι είναι αυτοί που είναι σε θέσεις εξουσίας καθώς χρησιμοποιούν τον πόλεμο ως μέσο για τις προσωπικές τους επιδιώξεις.
Το αντιπολεμικό του μήνυμα είναι να μη συμμετέχουμε στους πολέμους επειδή δεν τους αποφασίζουν για τους λόγους που μας παρουσιάζουν αλλά για τους δικούς τους προσωπικούς λόγους.
Για αυτό ο ποιητής προσπαθεί να αφυπνίσει τον απλό κόσμο ώστε να μην τους ξαναχρησιμοποιήσουν οι αρχηγοί των κρατών και τον οδηγήσουν ξανά σε πόλεμο.
Ειδικότερα, αναφέρει ότι μπορούμε να αντισταθούμε καθώς εάν δεν πάει κάποιος από τους απλούς πολίτες να οδηγήσει και να πιλοτάρει τα όπλα τους δεν θα μπορέσουν να κάνουν ξανά πόλεμο.
Για αυτό ο Μπρεχτ καλεί τους ανθρώπους να σκεφτούν όλα αυτά που προσπαθεί να τους πει με το ποίημα του και να μην συμμετάσχουν ξανά σε πόλεμο, ώστε να μην γίνει πάλι πόλεμος και να μην ζήσουν ξανά οι λαοί τις ολέθριες συνέπειες του πολέμου.
Αυτό το μήνυμα του Μπρεχτ με έκανε να συνειδητοποιήσω την πραγματικότητα και να αναλογιστώ τις βαθύτερες αιτίες των πολέμων που δεν είναι άλλες από τα παιχνίδια εξουσίας των ηγετών των κρατών.
Παρόλα αυτά όπως υποστηρίζει και ο Μπρεχτ, το επίκεντρο είναι ο κάθε απλός άνθρωπος που μπορεί και οφείλει να αντισταθεί στις επιδιώξεις των ηγετών και να επιλέξει την ειρήνη και όχι τον πόλεμο.
Λίγα λόγια για τον Μπρεχτ
Ο Μπέρτολτ Μπρεχτ, γεννήθηκε το 1898 στο Άουγκσμπουργκ της Βαυαρίας και πέθανε το 1956 στο Ανατολικό Βερολίνο.
Ήταν Γερμανός δραματουργός, σκηνοθέτης και ποιητής του 20ού αιώνα.
Θεωρείται ο πατέρας του «επικού θεάτρου» στη Γερμανία.
Σπούδασε ιατρική και φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου (1917-1921), χωρίς να είναι επιμελής στις ιατρικές σπουδές του, αφού τον κέρδιζε ήδη η λογοτεχνία.
Επιστρατεύτηκε ως νοσοκόμος και υπηρέτησε στον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο.
Άρχισε να γράφει ποιήματα και θεατρικά.
Η πρώτη συλλογή ποιημάτων του ήταν το Εγκόλπιο ευσέβειας.
Το 1923 προσλήφθηκε βοηθός σκηνοθέτη στο γερμανικό θέατρο του Βερολίνου υπό τη διεύθυνση του Μαξ Ράινχαρτ.
Άρχισε να φοιτά στη Μαρξιστική Εργατική Σχολή και μελέτησε τον διαλεκτικό υλισμό.
Η προσαρμογή της Όπερας του ζητιάνου του Τζον Γκέι με το όνομα «Η όπερα της πεντάρας» σε στίχους του Μπρεχτ και μουσική Κουρτ Βάιλ προκάλεσε αίσθηση στο Βερολίνο και ο αντίκτυπός του επηρέασε την παγκόσμια σκηνή μιούζικαλ.
Το 1933, με την άνοδο του ναζισμού στη Γερμανία, ο Μπρεχτ αυτοεξορίστηκε μέχρι το έτος 1948.
Έζησε πρώτα στη Δανία και τη Φινλανδία και μετά στις ΗΠΑ καθ' όλη τη διάρκεια του πολέμου.
Στις ΗΠΑ δέχθηκε έντονες διώξεις από το Μακαρθικό καθεστώς.
Μετά το τέλος του πολέμου εγκαταστάθηκε στη Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας.
Το 1950 εκλέχτηκε μέλος της Ακαδημίας Τεχνών. Τιμήθηκε με το Εθνικό Βραβείο της ΛΓΔ το 1951 και με το Βραβείο Λένιν για την Ειρήνη το 1954.
Τα έργα του χαρακτηρίζονταν αρχικά από πνεύμα καταδίκης του πολέμου και του μιλιταρισμού, ενώ στη συνέχεια παρατηρείται μια αποφασιστική στροφή στη σκέψη και τη ζωή του, που εμπνέεται από τη μαρξιστική φιλοσοφία.
Ο Μπρεχτ άρχισε την καριέρα του ως δραματουργός με μια σειρά πειραματισμούς, επηρεασμένος από τις εξπρεσιονιστικές τεχνικές, όπως στο έργο του Βάαλ (1918).
Με το αντιπολεμικό έργο του Ταμπούρλα μες τη νύχτα (1922) κέρδισε το Βραβείο Κλάιστ.
Ήταν θαυμαστής του Φρανκ Βέντεκιντ, ενώ επηρεάστηκε σημαντικά από το κινεζικό και το ρωσικό θέατρο.
Το «διδακτικό» και «ανθρωπιστικό» θέατρο που για χρόνια υπηρέτησε ο Μπρεχτ, απηχεί τη μαρξιστική ιδεολογία του.
Τότε έγραψε και το λιμπρέτο της όπερας ΄΄Η άνοδος και η πτώση της πόλης Μαχαγκόννυ΄΄ (1930).
Ανάμεσα στα έτη 1937 και 1945 ο Μπρεχτ έγραψε τα σπουδαιότερα έργα του: Η ζωή του Γαλιλαίου (1937-39), Μάνα Κουράγιο και τα παιδιά της (1936-39), Ο καλός άνθρωπος του Σετσουάν (1935-41), Ο κύριος Πούντιλα και ο υπηρέτης του Μάττι (1940), Η ανασχετική άνοδος του Αρθούρου Ούι (1941), Τα οράματα της Σιμόνης Μασάρ (1940-43), Ο Σβέικ στο Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο (1942-43) και Ο κύκλος με την κιμωλία (1943-1945).
Το 1944 έγραψε το έργο Η ιδιωτική ζωή της κυρίαρχης φυλής, μια άτεγκτη κριτική της ζωής στη Γερμανία υπό το καθεστώς του Εθνικοσοσιαλισμού.
Μετά την επιστροφή του στη Γερμανία το 1949, ο Μπρεχτ αφιερώθηκε στην ποίηση και τη σκηνοθεσία των έργων του.
Έγραψε εκατοντάδες ποιήματα που αντανακλούν τη σταδιακή μεταστροφή του προς τη μαρξιστική-λενινιστική φιλοσοφία.
Τα πιο γνωστά από αυτά είναι: Άκουσα πως τίποτα δε θέλετε να μάθετε, Εγκώμιο στη μάθηση, Γερμανικό εγχειρίδιο πολέμου, Αυτό θέλω να τους πω, Να καταπολεμάτε το πρωτόγονο, Ποτέ δε σε είχα αγαπήσει τόσο πολύ, Απώλεια ενός πολύτιμου ανθρώπου, Εγκώμιο στον Κομμουνισμό, Εγκώμιο στη Διαλεκτική.
Μπορείτε να ακούσετε σε απαγγελία του Χαράλαμπου Αριστοτέλους το γερμανικό εγχειρίδιο εδώ
Και ως μελοποιημένο απόσπασμα από το Θάνο Μικρούτσικο (σε ερμηνεία Γιάννη Κούτρα) εδώ
ΠΗΓΕΣ:
https://www.culturenow.gr/antipolemiki-poiisi-grammeni-apo-spoydaioys-poiites/
https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9C%CF%80%CE%AD%CF%81%CF%84%CE%BF%CE%BB%CF%84_%CE%9C%CF%80%CF%81%CE%B5%CF%87%CF%84
https://www.rizospastis.gr/story.do?id=980078
https://www.catisart.gr/bertolt-brecht-germaniko-egcheiridio-polemoy/
https://poiimata.com/2022/05/28/germaniko-egheiridio-polemou-brecht/
https://theogori.wordpress.com/wp-content/uploads/2020/12/ce95ce93cea7ce95ce99cea1ce99ce94ce99ce9f-cea0ce9fce9bce95ce9cce9fcea5-ce9ccea0cea1ce95cea7cea4.doc
Αίαντα-Ιωάννη Μίζη
Γερμανικό εγχειρίδιο πολέμου
Μπέρτολτ Μπρεχτ –
(απόσπασμα)
σε μετάφραση Μάριου Πλωρίτη
Αυτοί που βρίσκονται ψηλά λένε:
Πόλεμος και Ειρήνη
Είναι δυο πράγματα ολότελα διαφορετικά.
Όμως η ειρήνη τους κι ο πόλεμός τους
Μοιάζουν όπως ο άνεμος κι η θύελλα.
Ο πόλεμος γεννιέται απ’ την ειρήνη τους
καθώς ο γιος από τη μάνα.
Έχει τα δικά της απαίσια χαρακτηριστικά.
Ο πόλεμός τους σκοτώνει
ό,τι άφησε όρθιο η ειρήνη τους.
Όταν αυτοί που είναι ψηλά
μιλάνε για ειρήνη
ο απλός λαός ξέρει
πως έρχεται ο πόλεμος.
Όταν αυτοί που είναι ψηλά καταριούνται τον πόλεμο
οι διαταγές για επιστράτευση έχουν υπογραφεί
Στον τοίχο, με κιμωλία γραμμένο:
“Θέλουνε πόλεμο”.
Αυτός που το ́χε γράψει έπεσε κιόλας.
Αυτοί που βρίσκονται ψηλά λένε:
Να ο δρόμος για τη δόξα.
Αυτοί που είναι χαμηλά λένε:
Να ο δρόμος για το μνήμα.
Ο πόλεμος που έρχεται δεν είναι ο πρώτος.
Πριν απ’ αυτόν γίνανε κι άλλοι πόλεμοι.
Όταν τελείωσε ο τελευταίος,
υπήρχαν νικητές και νικημένοι.
Στους νικημένους, ο φτωχός λαός
πέθαινε από την πείνα.
Στους νικητές ο φτωχός λαός πέθαινε το ίδιο.
Σαν έρθει η ώρα της πορείας,
πολλοί δεν ξέρουν πως επικεφαλής βαδίζει ο εχθρός τους.
Η φωνή που διαταγές τους δίνει
είναι του εχθρού τους η φωνή.
Κι εκείνος που για τον εχθρό μιλάει
είναι ο ίδιος τους ο εχθρός.
Νύχτα.
Τ’ αντρόγυνα ξαπλώνουν στο κρεβάτι τους.
Οι νέες γυναίκες
θα γεννήσουν ορφανά.
Στρατηγέ, το τανκ σου είναι δυνατό μηχάνημα.
Θερίζει δάση ολόκληρα,
κι εκατοντάδες άνδρες αφανίζει.
Μόνο που έχει ένα ελάττωμα:
Χρειάζεται οδηγό.
Στρατηγέ, το βομβαρδιστικό σου είναι πολυδύναμο.
Πετάει πιο γρήγορα απ’ τον άνεμο,
κι απ’ τον ελέφαντα σηκώνει βάρος πιο πολύ.
Μόνο που έχει ένα ελάττωμα:
Χρειάζεται πιλότο.
Στρατηγέ, ο άνθρωπος είναι χρήσιμος πολύ.
Ξέρει να πετάει,
ξέρει και να σκοτώνει.
Μόνο που έχει ένα ελάττωμα:
Ξέρει να σκέφτεται.
Ανάλυση/Προσέγγιση
Ο Μπρεχτ στο ποίημα «Γερμανικό εγχειρίδιο πολέμου» καλεί καθένα από εμάς να σκεφτεί και να αναλογιστεί τις αρνητικές συνέπειες που έχει ο πόλεμος για τη ζωή μας.
Ειδικότερα στον τελευταίο στίχο του ποιήματός του «Ξέρει να σκέφτεται» εξυμνεί την ιδιότητα του ανθρώπου ως λογικού όντος να σκέφτεται και να αποφασίζει με βάσει την λογική.
Έτσι ο ποιητής ο οποίος διακρίνει τους ανθρώπους σε αυτούς που βρίσκονται ψηλά, δηλαδή σε αυτούς που εξουσιάζουν τους απλούς ανθρώπους και στους απλούς ανθρώπους, οι ζωές των οποίων εξαρτώνται από τις αποφάσεις των ανθρώπων που αποφασίζουν.
Μάλιστα, στηλιτεύει την αδιαλλαξία και τα ψέματα που λένε στον απλό λαό πολλές φορές αυτοί που διοικούν τους λαούς, «όταν αυτοί που είναι ψηλά μιλάνε για ειρήνη ο απλός λαός ξέρει πως έρχεται ο πόλεμος».
Ο Μπρεχτ φαίνεται να θεωρεί τους πολιτικούς και γενικά όσους έχουν θέσεις εξουσίας, υπεύθυνους για τα άσχημα που συμβαίνουν στις κοινωνίες των ανθρώπων και κατά την περίοδο που υπάρχει ειρήνη στον κόσμο, «ο πόλεμος τους σκοτώνει ότι άφησε όρθιο η ειρήνη τους».
Ο Μπρεχτ θεωρεί ότι οι άνθρωποι που έχουν την εξουσία έχουν κάνει υποχείρια τους απλούς λαούς, με τα ψέματά τους και τους οδηγούν σε πόλεμο για να εξυπηρετήσουν δικά τους συμφέροντα.
Ο ποιητής μέσα από το ποίημα του θέλει να αφυπνίσει τους απλούς ανθρώπους ώστε να πάψουν οι εξουσιαστές τους να τους χρησιμοποιούν για να κάνουν πολέμους.
Αυτό είναι το αντιπολεμικό μήνυμα του Μπρεχτ, να πάψουν οι λαοί να πιστεύουν αυτούς που τους ωθούν να πολεμήσουν εναντίον άλλων λαών επειδή στην πραγματικότητα στον πόλεμο δεν υπάρχει νικητής και ηττημένος αλλά δύο λαοί που έχουν βιώσει τον πόλεμο και έχουν υποστεί και οι δύο τις συνέπειες του πολέμου.
Ο αληθινός εχθρός ενός λαού είναι αυτός που δίνει τις διαταγές στους ανθρώπους να πολεμήσουν εναντίον άλλων ανθρώπων επειδή το αποφάσισε ο ίδιος για λόγους που ποτέ δεν θα πει σε όσους θυσιάζουν την ειρήνη για να συμμετέχουν στον πόλεμο.
Άλλωστε αυτό θέλει να τονίσει ο ποιητής ότι πόλεμος δεν θα γίνει εάν ο καθένας μας αντισταθεί και δεν γίνει «οδηγός» και «πιλότος» των στρατευμάτων που έχουν οι εξουσιαστές των λαών οι οποίοι επενδύουν χρήματα σε όπλα με απώτερο στόχο να προστατεύσουν τα συμφέροντα και να επιτύχουν τους κρυφούς σκοπούς τους.
Άρα ο κόσμος σύμφωνα με τον Μπρεχτ πρέπει να καταλάβει όλα αυτά και να αναλογιστεί όλες τις συνέπειες που έχει για τη ζωή του ο πόλεμος και να μη δεχτεί ξανά να συμμετέχει σε κάποιο πόλεμο ώστε να μην χαθούν άλλες ανθρώπινες ζωές στα πεδία των μαχών και να μην χάσουν άλλα παιδιά τους γονείς τους εξαιτίας του πολέμου.
Ο Μπρεχτ προσπαθεί να παρουσιάσει τις αρνητικές συνέπειες του πολέμου για τον απλό άνθρωπο και ταυτόχρονα να αναδείξει ότι ο πραγματικός λόγος που οδηγούνται οι λαοί σε πόλεμο είναι οι προσωπικές επιδιώξεις των ανθρώπων που τους διοικούν.
Γιατί το επέλεξα
Το ποίημα αυτό το διάλεξα γιατί ο Μπρεχτ με απλό λόγο και με την χρήση μεταφορών προσπαθεί να αφυπνίσει τους ανθρώπους όσο αφορά τα βαθύτερα αίτια των πολέμων.
Για εκείνον είναι ξεκάθαρο ότι ο πόλεμος για τους απλούς ανθρώπους έχει μόνο αρνητικές συνέπειες.
Ο Μπρεχτ θεωρεί ότι μόνοι κερδισμένοι είναι αυτοί που είναι σε θέσεις εξουσίας καθώς χρησιμοποιούν τον πόλεμο ως μέσο για τις προσωπικές τους επιδιώξεις.
Το αντιπολεμικό του μήνυμα είναι να μη συμμετέχουμε στους πολέμους επειδή δεν τους αποφασίζουν για τους λόγους που μας παρουσιάζουν αλλά για τους δικούς τους προσωπικούς λόγους.
Για αυτό ο ποιητής προσπαθεί να αφυπνίσει τον απλό κόσμο ώστε να μην τους ξαναχρησιμοποιήσουν οι αρχηγοί των κρατών και τον οδηγήσουν ξανά σε πόλεμο.
Ειδικότερα, αναφέρει ότι μπορούμε να αντισταθούμε καθώς εάν δεν πάει κάποιος από τους απλούς πολίτες να οδηγήσει και να πιλοτάρει τα όπλα τους δεν θα μπορέσουν να κάνουν ξανά πόλεμο.
Για αυτό ο Μπρεχτ καλεί τους ανθρώπους να σκεφτούν όλα αυτά που προσπαθεί να τους πει με το ποίημα του και να μην συμμετάσχουν ξανά σε πόλεμο, ώστε να μην γίνει πάλι πόλεμος και να μην ζήσουν ξανά οι λαοί τις ολέθριες συνέπειες του πολέμου.
Αυτό το μήνυμα του Μπρεχτ με έκανε να συνειδητοποιήσω την πραγματικότητα και να αναλογιστώ τις βαθύτερες αιτίες των πολέμων που δεν είναι άλλες από τα παιχνίδια εξουσίας των ηγετών των κρατών.
Παρόλα αυτά όπως υποστηρίζει και ο Μπρεχτ, το επίκεντρο είναι ο κάθε απλός άνθρωπος που μπορεί και οφείλει να αντισταθεί στις επιδιώξεις των ηγετών και να επιλέξει την ειρήνη και όχι τον πόλεμο.
Λίγα λόγια για τον Μπρεχτ
Ο Μπέρτολτ Μπρεχτ, γεννήθηκε το 1898 στο Άουγκσμπουργκ της Βαυαρίας και πέθανε το 1956 στο Ανατολικό Βερολίνο.
Ήταν Γερμανός δραματουργός, σκηνοθέτης και ποιητής του 20ού αιώνα.
Θεωρείται ο πατέρας του «επικού θεάτρου» στη Γερμανία.
Σπούδασε ιατρική και φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου (1917-1921), χωρίς να είναι επιμελής στις ιατρικές σπουδές του, αφού τον κέρδιζε ήδη η λογοτεχνία.
Επιστρατεύτηκε ως νοσοκόμος και υπηρέτησε στον Α΄ Παγκόσμιο πόλεμο.
Άρχισε να γράφει ποιήματα και θεατρικά.
Η πρώτη συλλογή ποιημάτων του ήταν το Εγκόλπιο ευσέβειας.
Το 1923 προσλήφθηκε βοηθός σκηνοθέτη στο γερμανικό θέατρο του Βερολίνου υπό τη διεύθυνση του Μαξ Ράινχαρτ.
Άρχισε να φοιτά στη Μαρξιστική Εργατική Σχολή και μελέτησε τον διαλεκτικό υλισμό.
Η προσαρμογή της Όπερας του ζητιάνου του Τζον Γκέι με το όνομα «Η όπερα της πεντάρας» σε στίχους του Μπρεχτ και μουσική Κουρτ Βάιλ προκάλεσε αίσθηση στο Βερολίνο και ο αντίκτυπός του επηρέασε την παγκόσμια σκηνή μιούζικαλ.
Το 1933, με την άνοδο του ναζισμού στη Γερμανία, ο Μπρεχτ αυτοεξορίστηκε μέχρι το έτος 1948.
Έζησε πρώτα στη Δανία και τη Φινλανδία και μετά στις ΗΠΑ καθ' όλη τη διάρκεια του πολέμου.
Στις ΗΠΑ δέχθηκε έντονες διώξεις από το Μακαρθικό καθεστώς.
Μετά το τέλος του πολέμου εγκαταστάθηκε στη Λαϊκή Δημοκρατία της Γερμανίας.
Το 1950 εκλέχτηκε μέλος της Ακαδημίας Τεχνών. Τιμήθηκε με το Εθνικό Βραβείο της ΛΓΔ το 1951 και με το Βραβείο Λένιν για την Ειρήνη το 1954.
Τα έργα του χαρακτηρίζονταν αρχικά από πνεύμα καταδίκης του πολέμου και του μιλιταρισμού, ενώ στη συνέχεια παρατηρείται μια αποφασιστική στροφή στη σκέψη και τη ζωή του, που εμπνέεται από τη μαρξιστική φιλοσοφία.
Ο Μπρεχτ άρχισε την καριέρα του ως δραματουργός με μια σειρά πειραματισμούς, επηρεασμένος από τις εξπρεσιονιστικές τεχνικές, όπως στο έργο του Βάαλ (1918).
Με το αντιπολεμικό έργο του Ταμπούρλα μες τη νύχτα (1922) κέρδισε το Βραβείο Κλάιστ.
Ήταν θαυμαστής του Φρανκ Βέντεκιντ, ενώ επηρεάστηκε σημαντικά από το κινεζικό και το ρωσικό θέατρο.
Το «διδακτικό» και «ανθρωπιστικό» θέατρο που για χρόνια υπηρέτησε ο Μπρεχτ, απηχεί τη μαρξιστική ιδεολογία του.
Τότε έγραψε και το λιμπρέτο της όπερας ΄΄Η άνοδος και η πτώση της πόλης Μαχαγκόννυ΄΄ (1930).
Ανάμεσα στα έτη 1937 και 1945 ο Μπρεχτ έγραψε τα σπουδαιότερα έργα του: Η ζωή του Γαλιλαίου (1937-39), Μάνα Κουράγιο και τα παιδιά της (1936-39), Ο καλός άνθρωπος του Σετσουάν (1935-41), Ο κύριος Πούντιλα και ο υπηρέτης του Μάττι (1940), Η ανασχετική άνοδος του Αρθούρου Ούι (1941), Τα οράματα της Σιμόνης Μασάρ (1940-43), Ο Σβέικ στο Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο (1942-43) και Ο κύκλος με την κιμωλία (1943-1945).
Το 1944 έγραψε το έργο Η ιδιωτική ζωή της κυρίαρχης φυλής, μια άτεγκτη κριτική της ζωής στη Γερμανία υπό το καθεστώς του Εθνικοσοσιαλισμού.
Μετά την επιστροφή του στη Γερμανία το 1949, ο Μπρεχτ αφιερώθηκε στην ποίηση και τη σκηνοθεσία των έργων του.
Έγραψε εκατοντάδες ποιήματα που αντανακλούν τη σταδιακή μεταστροφή του προς τη μαρξιστική-λενινιστική φιλοσοφία.
Τα πιο γνωστά από αυτά είναι: Άκουσα πως τίποτα δε θέλετε να μάθετε, Εγκώμιο στη μάθηση, Γερμανικό εγχειρίδιο πολέμου, Αυτό θέλω να τους πω, Να καταπολεμάτε το πρωτόγονο, Ποτέ δε σε είχα αγαπήσει τόσο πολύ, Απώλεια ενός πολύτιμου ανθρώπου, Εγκώμιο στον Κομμουνισμό, Εγκώμιο στη Διαλεκτική.
Μπορείτε να ακούσετε σε απαγγελία του Χαράλαμπου Αριστοτέλους το γερμανικό εγχειρίδιο εδώ
Και ως μελοποιημένο απόσπασμα από το Θάνο Μικρούτσικο (σε ερμηνεία Γιάννη Κούτρα) εδώ
ΠΗΓΕΣ:
https://www.culturenow.gr/antipolemiki-poiisi-grammeni-apo-spoydaioys-poiites/
https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%9C%CF%80%CE%AD%CF%81%CF%84%CE%BF%CE%BB%CF%84_%CE%9C%CF%80%CF%81%CE%B5%CF%87%CF%84
https://www.rizospastis.gr/story.do?id=980078
https://www.catisart.gr/bertolt-brecht-germaniko-egcheiridio-polemoy/
https://poiimata.com/2022/05/28/germaniko-egheiridio-polemou-brecht/
https://theogori.wordpress.com/wp-content/uploads/2020/12/ce95ce93cea7ce95ce99cea1ce99ce94ce99ce9f-cea0ce9fce9bce95ce9cce9fcea5-ce9ccea0cea1ce95cea7cea4.doc
Σχόλια
Δημοσίευση σχολίου