Η Φρίκη του πολέμου

 

Η Φρίκη του πολέμου

ΓΙΑΝΝΗΣ ΡΙΤΣΟΣ

ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΑΠΟ ΤΟ ΜΕΤΩΠΟ

Μάνα, τὸν ἥλιο ἐδῶ σκεπάζουν ἴσκιοι
κι ἀναπαμὸ ποτὲ ἡ καρδιὰ δὲ βρίσκει ἕνα:
οἱ αὐγὲς κ᾿ οἱ νύχτες μας γυρνοῦν φρικτὲς
πεντάλφες γράφουν στὸ σκοτάδι σήματα,
ποὺ τὸν κίνδυνο μηνοῦν,
πύρινα φίδια ἀπὸ τὰ βάθη τοῦ Ἅδη.

Ζοῦμε στ᾿ ἀμπριὰ θαμμένοι, διπλωμένοι
κ᾿ ἔξω ἀπ᾿ τὴν τρύπα ὁ θάνατος περιμένει.
Μᾶς ἔπνιξαν τὸ φῶς καὶ τὴ χαρά,
στεγνῶσαν τὴν ψυχή μας καὶ τὸ σῶμα,
μὰ κάτι μέσα μας κυλᾶ βουερὰ
καὶ ξέσπασμα δὲ βρῆκε κάπου ἀκόμα.

Φουσκώνουν τῆς ζωῆς μας τὰ πελάη
σ᾿ ὅλες τὶς φλέβες μου, αἷμα μου κυλάει
τῆς Μαριγῶς τὸ φλογερὸ φιλί...
(θέλω νὰ πῶ, μητέρα μου, γιὰ κεῖνο
τὸ φιλί της ποὺ μοὔδωσε δειλὴ
προτοῦ γιὰ τὴν πατρίδα μας μακρύνω).

Ἡ κάθε μου ἵνα τὴ χαρὰ φωνάζει,
μὰ ὁ πόλεμος, τὴ νιότη μου σκεπάζει
καὶ μὲ ἀτσάλι ἀναμμένο μὲ κεντᾶ
ὅμως, μέσα μου ἡ καρδιά μου δὲ λυγίζει.
Μητέρα, ἐδῶ, στὸ θάνατο κοντά,
πρωτόμαθα τὸ πόσο ἡ ζωὴ ἀξίζει.

Διαβάζοντας το ποίημα του Γιάννη Ρίτσου από τους πρώτους στίχους συγκινήθηκα, καταλαβαίνοντας την φρίκη του πολέμου. Απευθύνεται στη μητέρα του, που καταλαβαίνουμε ότι είναι πολύτιμη στη ζωή του, και τρέφει ιδιαίτερη αδυναμία. Βρίσκεται στο μέτωπο και βιώνει την έλλειψη ελευθερίας. Δεν μπορεί να απολαύσει τις απλές χαρές της ζωής, τον ήλιο, την φύση, το φως. Ο θάνατος είναι κοντά. Η ψυχική του υγεία είναι σε άθλια κατάσταση. Νιώθει αγωνία, φόβο. Αναπολεί το φιλί της Μαριγώς, και σκέφτεται πόσο άδικο είναι να πεθάνει τόσο νέος. Όμως με δυνατή καρδιά θα παλέψει για τη ζωή του. Συνειδητοποιεί μέσα από τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει στον πόλεμο, την αξία της ζωής.

Το ποίημα, και γενικότερα η πορεία του Γιάννη Ρίτσου, πρέπει να μας εμπνεύσει να μαχόμαστε για την ειρήνη σε όλο τον κόσμο, με όλες μας τις δυνάμεις ενωμένοι.

Συμπερασματικά η αξία της ειρήνης είναι ανεκτίμητη σε όλες τις εποχές της ανθρώπινης ιστορίας. Όταν υπάρχει ειρήνη οι άνθρωποι νιώθουν ασφάλεια, ηρεμία, ελπίδα και πίστη για ένα καλύτερο μέλλον. Επιπλέον τα ανθρώπινα δικαιώματα είναι σεβαστά από όλους, υπάρχει αλληλεγγύη, ισότητα, ελευθερία και δημοκρατία. Ο πόλεμος καταστρέφει τον άνθρωπο, ενώ η ειρήνη τον ανασταίνει. Εμείς λοιπόν οφείλουμε να διαφυλάξουμε την ειρήνη και ο καλύτερος δρόμος είναι η παιδεία, που μπορεί να διαπαιδαγωγήσει τους νέους με αξίες και ιδανικά που αποτρέπουν την βία. 

Το Πρόσωπο του Πολέμου -Salvador Dali 1941

Ο πίνακας “Το πρόσωπο του πολέμου” (“La Cara de la Guerra”) είναι ένας από τους γνωστότερους πίνακες του Ισπανού υπερρεαλιστή ζωγράφου Σαλβαδόρ Νταλί που πέθανε σαν σήμερα πριν από 30 χρόνια.

Ο πίνακας δημιουργήθηκε στην Καλιφόρνια, στο τέλος του πολέμου του 1940. Το φρικτό πρόσωπο του πολέμου με μάτια γεμάτα με ατελείωτο θάνατο, αναφερόταν περισσότερο στον Ισπανικό Εμφύλιο πάρα στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο οποίος τη δεδομένη χρονική στιγμή δεν είχε παρουσιάσει ακόμη τέτοιες φρικτές εικόνες, ικανές να εμπνεύσουν τον Νταλί. Ο τρόμος σε αυτόν τον πίνακα γίνεται περισσότερο εμφανής λόγω των καφέ αποχρώσεων, οι οποίες κυριαρχούν στην ατμόσφαιρα που δημιουργείται.

Εξετάζοντας την ανεκδοτολογική πλευρά της ιστορίας του έργου, αξίζει να αναφερθεί ότι ο Νταλί είχε δηλώσει πως αυτός ήταν ο μόνος πίνακας, όπου μπορούσε να δει κανείς το πραγματικό αποτύπωμα του χεριού του (στην κάτω δεξιά γωνία).

Στο ημερολόγιό του ο Νταλί έγραφε: «Οι δύο πιο ενεργητικοί κινητήρες που κάνουν το καλλιτεχνικό και υπερευαίσθητο μυαλό του Σαλβαδόρ Νταλί να λειτουργεί είναι, πρώτον, η λίμπιντο, ή αλλιώς το ερωτικό ένστικτο και δεύτερον, η αγωνία του θανάτου…ούτε μια στιγμή της ζωής μου δεν περνά χωρίς να με συνοδεύει η υπέροχη Καθολική, Αποστολική και Ρωμαϊκή εικόνα του θανάτου, ακόμη και στις πιο λεπτές και άστατες φαντασίες μου».

Πηγές: https://www.dalipaintings.com/the-face-of-war.jsp

http://dromospoihshs.gr/2019/01/23/prosopo_polemou/

ΗΛΙΑΣ ΚΟΥΛΟΥΜΠΟΥΡΟΣ